„თქვენ დაუკავშირდით ჯანდაცვის ცხელ ხაზს, ზარების მონიტორინგის მიზნით თქვენი საუბარი იწერება“ – ასე იწყებს საუბარს ავტომოპასუხე, როდესაც ჯანდაცვის სამინისტროს ცხელ ხაზზე რეკავთ. პაციენტი თორნიკე მსხილაძე ამ ნომერზე თითქმის ყოველდღიურად რეკავს. რეკავს, იმიტომ რომ გაარკვიოს, როდის იქნება ხელმისაწვდომი მისთვის აუცილებელი მედიკამენტი.
„გამარჯობა, შემოტანილი მაქვს 20 აგვისტოს განცხადება… გუშინ მითხრეს, დღეს პასუხი აუცილებლად იქნებაო… ანუ გუშინაც მომატყუეს…” – ეუბნება სამინისტროს თანამშრომელს პაციენტი.
თორნიკე ონკოპაციენტი და ამავდროულად შშმ პირია. მედიკამენტის დეფიციტის გამო გაუსაძლისი ტკივილის ატანა უკვე ორი თვეზე მეტია უწევს. თუმცა სამინისტროსგან კონკრეტული პასუხის მიღებას ჯერ ვერ მიაღწია.
„მართლა მგონია, ცისფერი მთების კანტორაში ვრეკავ – ხუთჯერ რომ დავრეკო, 5 სხვადასხვა პასუხს მივიღებ… პირველში მითხრეს, მიდი ექიმთან, აფთიაქებში არის წამალიო, დავაწერინე რეცეპტი, მაგრამ აფთიაქში გაირკვა, რომ არ არის… საიდან მოიტანეთ ეს ყველაფერიო? დავრეკე ცხელ ხაზზე მეორედ და არ არის შემოტანილიო… ისედაც ტკივილი მქონდა ძალიან ძლიერი და უბრალოდ მარბენინეს აქეთ-იქით”, – გვიყვება თორნიკე.
როგორც ამჯერად გაირკვა, სხილაძის განცხადებაზე ხელი მოწერილი არ არის…
პაციენტს არაჰოჯკინის ლიმფომა 13 წლის წინ დაუდგინეს – ეს არის სისხლის კიბოს ერთ-ერთი ფორმა. გერმანიაში მკურნალობისას ქიმიოთერაპიის კურსის შედეგად კი, ორივე ფეხში გამავალი ნერვი დაუზიანდა, რამაც პოლინეიროპათია გამოიწვია.
„ფეხები ჯოჯოხეთურად მტკივა, წლების წინ ვიმკურნალე გერმანიაში, იმის მერე სამშობლოში დავბრუნდი – მართლა ცხოვრება მიმწარდება იმით, რომ საერთოდ არ არსებობს აქ ტკივილის მენეჯმენტი, ყველაფერზე ყოველთვის პრობლემა იქმნება და იმ მინიმალურსაც ვეღარ ვიღებ, რასაც ვიღებდი, თან ეს ყველაფერი მოხდა გაუფრთხილებლად.
პაციენტისთვის ამ წამლის უცებ შეწყვეტა არ შეიძლება, მით უმეტეს, როცა დიდ დოზაზე ხარ დიდი ხნის განმავლობაში. შეიძლება ლეტალურადაც კი დასრულდეს ზოგიერთ შემთხვევაში… ასევე იწვევს კრუნჩხვებსა და ტკივილის გაძლიერებას. მივმართე 20 აგვისტოს მინისტრს წერილით, რომელშიც არის დართული ჩემი სრული ანამნეზი, დიაგნოზი, ის, რომ სხვა პრეპარატები არ მოქმედებს და სრულ იგნორირებას მიკეთებენ – მთელი სამინისტრო. იმის ღირსადაც კი არ მთვლიან, რომ პასუხი გამცენ… თან იქ აღნიშნულია, რომ სხვა მედიკამენტები ჩემზე არ მოქმედებს და ეს მინიმუმია, რაც აქ შემიძლია, რომ მივიღო“, – ამბობს მსხილაძე.
მედიკამენტი, რომელზეც პაციენტი საუბრობს, პრეგაბალინია, რომელიც საქართველოში და ყოველთვის მკაცრი რეგულაციებით, ექიმი ნევროპათოლოგის დანიშნულებით იყიდებოდა. თუმცა ახალი რეგულაციების გამო მას შემდეგ, რაც მისი შემოტანა საკუთარ თავზე სახელმწიფომ აიღო, ის ქვეყანაში აღარ შემოსულა და რამდენიმე თვეა, რაც დეფიციტშია. თორნიკე საუბრობს იმ უმძიმეს შედეგებზე, რომლებსაც მკურნალობის პროცესში მისი მოულოდნელად შეწყვეტა იწვევს.
„არ ვიცი კრუნჩხვა იყო, თუ რა იყო, მაგრამ რამდენჯერმე, როდესაც სახლში მარტო ვიყავი, გული წამივიდა, ნეიროპათიული ტკივილი ისედაც მძიმე ფორმით მაქვს და ბევრად უფრო გამიუარესდა, რადგან ეს წამალი ასე მოქმედებს, რომ ასუსტებს ნერვულ სიგნალებს. როდესაც ამ წამალს უცებ წყვეტ, ნერვული სიგნალები ძალიან ძლიერდება და ტკივილს გაათმაგებულად აღიქვამ. ეს არის უბრალოდ დაკანონებული წამება, რასაც აკეთებენ – შშმ პირი ვარ, ონკოპაციენტი და მძიმე ნეიროპათია მაქვს, როგორ ვერ გამონახეს 5 წუთი თვენახევრის განმავლობაში, რომ რაღაც პასუხი მაინც გაეცათ. უბრალოდ ისეთ ტკივილი მაქვს, რომ ვერ ვიძინებ – სამ-ოთხ დღეში ერთხელ დაღლილობისგან რამდენიმე საათით თუ ჩამეძინება”.
„შარშან ონკოპრეპარატებზე გვქონდა ასეთი შემთხვევა და 2-3 თვე დააგვიანა – ახლაც როდის გამართავენ ამ სისტემას, არ ვიცით – ზუსტ პასუხს არ ეუბნებიან. როდემდე უნდა იცადოს ადამიანმა ამ ტკივილით? არც იმის უფლებას არ აძლევენ, რომ მისმა მკურნალმა ექიმმა გამოუგზავნოს გერმანიიდან ეს მედიკამენტი. 40 დღეა, მას გამოხმაურება არა აქვს სამინისტროდან“, – ამბობს გვანცა აფხაიძე პაციენტების უფლებადამცველი ორგანიზაცია „კავშირი სიცოცხლისთვის“ დამფუძნებელი. ის საუბრობს იმ პრობლემებზე, რომლებიც ონკოპაციენტებს საქართველოში გამუდმებით ექმნებათ.
„არ შეიძლებოდა მისთვის დოზის შეწყვეტა, 600 მილიგრამს იღებდა, რაც საკმაოდ დიდი დოზაა, გულყრებიც კი გამოიწვია ამან მის შემთხვევაში, რადგან გადაუდებელია ეს მდგომარეობა, ჩვენ სხვა გზა აღარ დაგვრჩა, საჯაროდ უნდა გვეთქვა ეს ყველაფერი.
მინისტრი აცხადებს, რომ ხმამაღლა საუბარი ონკოპაციენტებს არ გვჭირდება და ჩვენთან პირდაპირ კომუნიკაციაზეა, თუმცა შარშან აპრილის შემდეგ მას ჩვენთან კომუნიკაცია არ ჰქონია. ფორმა ასიც კი ფული ღირს, მაშინ, როდესაც ონკოპაციენტი არის პენსიონერი და ერთადერთი შემოსავალი აქვს პენსია – 100 ლარი უნდა გადაიხადოს ფორმა ასში… ჯანდაცვის ცხელი ხაზი ფასიანია, დაფინანსებას აგვიანდება, მედიკამენტების დეფიციტია – როგორ უნდა გადავრჩეთ, უბრალოდ არ ვიცი, როდესაც წელიწადში გვყავს 11 800 ონკოპაციენტი და დაბადების მაჩვენებელს უკვე აჭარბებს გარდაცვალება. და მეორე მიზეზი სიკვდილიანობის საქართველოში არის ონკოლოგიური დაავადებები. ჩვენ ამ ადამიანებს ვერ ვუვლით – სხვა ქვეყანაში როდესაც მიდიან პაციენტები, იქ გადარჩებიან და ჩვენთან – ვერა“, – ამბობს გვანცა აფხაიძე.
სახელმწიფოსგან პასუხის მოლოდინში თორნიკეს კვლავაც ტკივილთან ერთად უწევს ცხოვრება. ამჯერად მორიგ ორშაბათს ელოდება, რომ ჯანდაცვის სამინისტროს ფასიან ცხელ ხაზზე კიდევ ერთხელ დარეკოს.
პაციენტის მდგომარეობასთან დაკავშირებით ჯანდაცვის სამინისტროს ევრონიუს ჯორჯიამაც მიმართა, მაგრამ სახელმწიფოსგან ამ დრომდე პასუხი არ მიგვიღია.
