პალესტინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ევრონიუსს განუცხადა, რომ ისრაელი, როგორც ოკუპანტი, ვალდებულია, დაიცვას მდინარე იორდანეს დასავლეთ ნაპირზე მცხოვრები პალესტინელები, თუმცა ამის ნაცვლად ისრაელის მთავრობა მხარს უჭერს ახალმოსახლეთა მხრიდან ძალადობას. მინისტრმა ასევე აღნიშნა, რომ ირანის ომის ფონზე პალესტინელებს კიდევ უფრო მეტად სურთ საკუთარი სახელმწიფო.
სოფი კლოდე, ევრონიუსი: „ჩვენს გადაცემაში „12 წუთი“ ჩემი სტუმარია პალესტინის საგარეო საქმეთ მინისტრი ვარსენ აღაბეკიან შაჰინი. მთელი მსოფლიო ადევნებს თვალს იმ მოვლენებს, რომლებიც ახლო აღმოსავლეთში ხდება, კერძოდ, ირანსა და ლიბანში, მას შემდეგ, რაც ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა და ისრაელმა ომი დაიწყეს ამ რეგიონში. როგორ აისახა ეს ამბავი თქვენზე? პირველ რიგში, რა პოლიტიკური გავლენა აქვს ამას პალესტინელებზე?“
ვარსენ აღაბეკიან-შაჰინი, პალესტინის საგარეო საქმეთა და მიგრაციის მინისტრი: „ნებისმიერი დაძაბულობისა და კონფლიქტის ესკალაცია მთელ რეგიონს აყენებს ზიანს, განსაკუთრებით კი პალესტინელებს, რადგან პალესტინლების საკითხის მარგინალიზაცია ხდება. და სწორედ ამას ვხედავთ ბოლო 40 დღის განმავლობაში. ჩვენ ვითხოვთ და ველოდებით დეესკალაციას, რომ დიპლომატიამ და დიალოგმა ჩაანაცვლოს სამხედრო ოპერაციები. იმედი გვაქვს, რომ ორივე მხარე გამონახავს საერთოს და ცეცხლის შეწყვეტა უფრო სტაბილური იქნება. მართალია, პაკისტანში ბოლო შეხვედრის შემდეგ ეს საკითხი ისევ პრობლემატური რჩება, მაგრამ იმედს ვიტოვებთ, რომ საქმე უკეთესობისკენ წავა“.
სოფი კლოდე, ევრონიუსი: „რამდენად მიადგათ უკვე პალესტინელებს ეკონომიკური ზარალი?“
ვარსენ აღაბეკიან-შაჰინი, პალესტინის საგარეო საქმეთა და მიგრაციის მინისტრი: „დიახ, რა თქმა უნდა, რადგან ეს ომი ყველა თვალსაზრისით კატასტროფაა და, უპირველეს ყოვლისა, ეს ეკონომიკას ეხება. როცა მეზობელი ქვეყნები განიცდიან ეკონომიკურ ზარალს, ეს აუცილებლად აისახება პალესტინელებზეც. დღესდღეობით პალესტინელები უზარმაზარი ფინანსური წნეხის ქვეშ არიან“.
სოფი კლოდე, ევრონიუსი: „თუ გეგმავთ, დაეხმაროთ მოქალაქეებს? თუ პალესტინის ხელისუფლების ფინანსები იმდენად შეზღუდულია, რომ დამატებით დახმარებას ვერ ახერხებთ?“
ვარსენ აღაბეკიან-შაჰინი, პალესტინის საგარეო საქმეთა და მიგრაციის მინისტრი: „ჩვენი ყველაზე პრიორიტეტი ხალხის უწყვეტი დახმარებაა. მაგრამ უწყვეტობისთვის ფულია საჭირო, რომელზეც ხელი არ მიგვიწვდება, განსაკუთრებით დღეს, როცა პალესტინის საბაჟოს შემოსავლები ისრაელმა დაბლოკა. ჩვენი მილიარდობით შეკელი დევს ისრაელის ბანკებში ამჟამად. პალესტინის ხელისუფლება ხალხს აუცილებელ მოთხოვნებსაც კი ვერ უფინანსებს. იმის თქმა მინდა, რომ, როცა საუბარია განათლებაზე, ჯანდაცვაზე, წყალმომარაგებასა და ელექტროენერგიის მიწოდებაზე, ძალიან გვიჭირს ამ ყველაფრის მიწოდება“.
სოფი კლოდე, ევრონიუსი: „გაეროს სხვადასხვა სააგენტო მიუთითებს, რომ მოიმატა ახალმოსახლეების თავდასხმებმა პალესტინელებზე, განსაკუთრებით 2023 წლის ოქტომბერში „ჰამასის“ ტერორისტული თავდასხმის შემდეგ. მაგრამ ვითარება მხოლოდ უარესდება. თქვენი დაკვირვებით, როგორია მდგომარეობა ადგილზე?“
ვარსენ აღაბეკიან-შაჰინი, პალესტინის საგარეო საქმეთა და მიგრაციის მინისტრი: „ახალმოსახლეები იმ სისტემური პოლიტიკის ნაწილი არიან, რომელიც მიზნად ისახავს, აყაროს პალესტინელები, აიძულოს, მიატოვონ საცხოვრებელი, სიცოცხლე გაუმწაროს მათ. არ შეიძლება ახალმოსახლეების განცალკევება ზოგადი სახელწმიფო პოლიტიკისგან. დიახ, ვხედავთ, რომ ახალმოსახლეებმა ტერორი გააძლიერეს ბოლო ორი წლის, განსაკუთრებით კი ბოლო სამი თვის განმავლობაში. ახლახან გადმომცეს ანგარიში ახალმოსახლეების მიერ მარტში განხორციელებულ თავდასხმებზე და, როგორც ირკვევა, სამი ათასი თავდასხმა მოხდა - ცოტა მეტიც. რაც იმას ნიშნავს, რომ ყოველდღე დაახლოებით ათი თავდასხმა იყო. სულ სხვადასხვა ფორმით ხდება ეს თავდასხმები. ისე აღარ არის, რომ უბრალოდ გარეთ გასული ადამიანი შეაჩეროს ახალმოსახლემ. ისინი უკვე სახლებში შემოდიან. თავს ესხმიან ჩვენს სახლებს, უკანა ეზოებში შედიან. არბევენ სახლებს, წვავენ ხეებს, ეზოებს, მანქანებს. იტაცებენ ბავშვებს. ისრაელის უკუპაციური ძალები კი მხოლოდ ეხმარებიან მათ. ეს ოკუპაციური ძალა ვალდებულია, რომ დაიცვას ოკუპირებულები. მაგრამ, როგორც ვხედავთ, ისინი ან არაფერს აკეთებენ მათ შესაჩერებლად, ან თავადაც არიან ჩართული ტერორისტულ თავდასხმებში. ეს უნდა შეწყდეს. ძალიან სერიოზული მდგომარეობაა“.
სოფი კლოდე, ევრონიუსი: „ცოტა ხნის წინ ისრაელის არმიის მეთაურმა ეიალ ზამირმა დაგმო ეს თავდასხმები და განაცხადა, რომ უფრო მეტი ჯარი უნდა შეიყვანონ იორდანეს დასავლეთ ნაპირზე. როგორც ჩანს, არ ჰყოფნით ჯარი, თუ გავითვალისწინებთ, რომ პარალელურად ამდენ ადგილას მიდის ომი. მართლაც მოხსნეს ლიბანში ბატალიონი და გაგზავნეს დასავლეთ ნაპირზე. თუ გაუმჯობესდა მდგომარეობა მას შემდეგ, რაც მეტი ჯარისკაცი ცდილობს ძალადობის შეკავებას?“
ვარსენ აღაბეკიან-შაჰინი, პალესტინის საგარეო საქმეთა და მიგრაციის მინისტრი: „ჩემი აზრით, ეს აუცილებელი ზომა იყო, მაგრამ არა საკმარისი, რადგან პოლიტიკა უნდა შეიცვალოს. სწორედ პოლიტიკა იყენებს ახალმოსახლეებს პალესტინელების დასატერორებლად. ეს უნდა შეიცვალოს. ამაზე საუბარი არ არის საკმარისი. საკმარისი არ არის, რომ მათ ტერორისტები ვუწოდოთ. უნდა დავინახოთ რეალური ნაბიჯები, რომლებიც შეაჩერებს ადგილზე ტერორისტი ახალმოსახლეების მოქმედებას“.
სოფი კლოდე, ევრონიუსი: „გასაგებია. გასული თვის ბოლოს, როგორც იცით, ისრაელმა კენჭისყრით დაამტკიცა სიკვდილით დასჯა. და ამ კანონის ტექსტი ისეა გამართული, რომ აშკარად ეხება იმ პალესტინელებს, რომლებიც ისრაელელი ებრაელების მიმართ ფატალურ ტერორისტულ აქტს ჩაიდენენ. როგორ აღიქვამთ ამ ახალ კანონს?“
ვარსენ აღაბეკიან-შაჰინი, პალესტინის საგარეო საქმეთა და მიგრაციის მინისტრი: „კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, ეს იმ სისტემური პოლიტიკის ნაწილია, რომელიც სხვის განადგურებას ემსახურება. ამ კანონს არავითარი კანონიერი საფუძველი არ გააჩნია. ეს უაღრესად დისკრიმინაციული კანონია, რადგან მხოლოდ და მხოლოდ პალესტინელებზე ვრცელდება. და მსოფლიომ უნდა გაარკვიოს, რა ხდება. იმას ვგულისხმობ, რომ როდესაც შენ თვალწინ სახელწმიფო, რომელიც საკუთარ თავს ცივილიზებულს უწოდებს, სიკვდილით დასჯას აკანონებს სინდისის პატიმრებზე და ზეიმობს ამ კანონის მიღებას, მთელი მსოფლიო უნდა დაფიქრდეს ამაზე.
სოფი კლოდე, ევრონიუსი: „მაგრამ ნება მომეცით, დავაზუსტო, ამ საკანონმდებლო ჩანაწერში ხალხია მითითებული. იქ არ წერია, რომ კონკრეტულად პალესტინელებზე ვრცელდება, მაგრამ ისეა გამართული ტექსტი, რომ იმ პალესტინელებს იღებს მიზნაში, რომლებიც ფატალური ტერორისტული თავდასხმების ჩადენაში არიან ბრალდებული, ან რომელთაც ებრაელი მოქალაქე მოკლეს. გამოდის, რომ ეს პატიმრების გარკვეულ ნაწილზე ვრცელდება?“
ვარსენ აღაბეკიან-შაჰინი, პალესტინის საგარეო საქმეთა და მიგრაციის მინისტრი: „დიახ, მაგრამ ჩვენს ხალხს უკვე რამდენიმე ათეული წელია, ხოცავენ“.
სოფი კლოდე, ევრონიუსი: „გასაგებია“.
ვარსენა
„იმას ვგულისხმობ, რომ რამდენიმე ათეული წელია, რაც ისრაელის სასიკვდილო განაჩენის მსხვერპლი ვართ. ჩვენს ქუჩებში ისევ გრძელდება მკვლელობა გასამართლების გარეშე. აუცილებელია, დავაკვირდეთ ამ ოკუპაციას და გაირკვეს, რა არის მისი მიზეზი. უნდა გაარკვიოთ, თუ რა უფლებები აქვთ ოკუპაციაში მცხოვრებ ადამიანებს, რამდენად შეუძლიათ ოკუპაციის წინააღმდეგ ბრძოლა და მასთან გამკლავება. სიკვდილით დასჯა მთელ მსოფლიოში გაუქმებულია“.
სოფი კლოდე, ევრონიუსი: „გასაგებია. მოდი, ახლა პალესტინის სახელმწიფოს მომავალზე ვისაუბროთ. თუ აკვირდებით ისრაელის არჩევნებს, რომელიც 2026 წლის ოქტომბერში უნდა ჩატარდეს? სხვაგვარად რომ ვთქვათ, გაქვთ თუ არა იმედი, რომ ისრაელს ეყოლება ახალი ადმინისტრაცია, რომელთანაც შეძლებთ საუბარს და გარკვეული დიალოგის აღდგენას?“
ვარსენ აღაბეკიან-შაჰინი, პალესტინის საგარეო საქმეთა და მიგრაციის მინისტრი: „რასაკვირველია, ჩვენ ყოველთვის გვაქვს ახალი პოლიტიკისა და ახალი პოლიტიკოსების იმედი, რომლებთანაც შევძლებთ შეთანხმებას, რომ აუცლებელად უნდა მოვძებნოთ პრობლემის გამომწვევი მიზეზი და გულწრფელად დავიწყოთ მასზე მსჯელობა. ამგვარი რამ წარსულში არ იყო შესაძლებელი ისრაელის მთავრობასთან, რადგან ყველა ერთნაირ პოლიტიკას ატარებდა. პოლიტიკა არ შეცვლილა. ისრაელის პოლიტიკა არის ექსპანსიური, კოლონიალური, ანექსიაზე მიმართული და ისინი ამას სრულიად გარკვევით ამბობენ. მათ უნდა აღიარონ, რომ ამ ადგილას მშვიდად და უსაფრთხოდ თანაცხოვრებისთვის, აუცილებელია, რათა პატივი სცენ მეზობლების - პალესტინელების - უფლებებს. ეს უფლებები კი დაცულია კანონით. ჩვენ არ ვითხოვთ საერთაშორისო სამართალს“.
სოფი კლოდე, ევრონიუსი: „და ბოლოს, როგორც იცით, ნეთანიაჰუსა და ტრამპის ადმინისტრაციების დროს მოხდა იერუსალიმის ანექსია. პალესტინელებს კი სურთ, რომ აღმოსავლეთი იერუსალიმი იყოს მათი სახელმწიფოს დედაქალაქი. ახალმოსახლეები ძალიან გააქტიურდნენ ნეთანიაჰუს დროს. რამდენად იმედიანად უყურებთ სამომავლოდ მოლაპარაკებებს მაშინ, როცა გაეროს, საერთაშორისო წესრიგსა და სამართალს მაინცდამაინც აღარ ითვალისწინებენ. მას აღარც მემარცხენეები უყურებენ, არც მემარჯვენეები და არც ცენტრისტები. მზად ხართ იმისთვის, რომ მოლოდინმა არ გაგიმართლოთ? ვგულისხმობ, მაინც რა მოხდება, თუკი ოდესმე დიალოგი განახლდა?“
ვარსენ აღაბეკიან-შაჰინი, პალესტინის საგარეო საქმეთა და მიგრაციის მინისტრი: „თუკი ოდესმე დიალოგი განახლდება, ის უნდა დაეყრდნოს ორი სახელმწიფოს შექმნის გადაწყვეტილებას და მხოლოდ საერთაშორისო სამართალს, მიუხედავად იმისა, რომ საერთაშორისო სამართალი დიდი საფრთხის წინაშე დგას. იმას ვგულისხმობ, რომ სწორება უნდა მოხდეს საერთაშორისო სამართალზე, იმ შემთხვევაშიც კი, თუკი ის საფრთხეში იქნება. ჩვენ ასევე მოვითხოვთ, რომ ვიმუშაოთ მადრიდის კონფერენციის მიერ განსაზღვრულ ჩარჩოებში. პალესტინელი ხალხის შესახებ გაეროს დეკლარაციის მიხედვით, როგორც ეს საერთაშორისო სამართლითაა დაცული. და როდესაც მივალთ შეთანხმებამდე, თუ სამშვიდობო შეთანხმება დაიდო, მერე სხვა სფეროებზეც შეიძლება მოლაპარაკება. მაგრამ მხოლოდ მას შემდეგ, როდესაც აღიარებენ პალესტინელების უფლებას, ჰქონდეთ სახელმწიფო, როგორც ეს 1967 წელს მიღებულ საერთაშორისო სამართალში წერია“.
სოფი კლოდე, ევრონიუსი: „რამდენად შესაძლებელია მოლაპარაკება აღმოსავლეთ იერუსალიმის საკითხზე?“
ვარსენ აღაბეკიან-შაჰინი, პალესტინის საგარეო საქმეთა და მიგრაციის მინისტრი: „აღმოსავლეთი იერუსალიმი ოკუპირებული ტერიტორიის განუყოფელი ნაწილია საერთაშორისო სამართლის მიხედვით და, შესაბამისად, ის უნდა განვიხილოთ, როგორც ოკუპირებული ტერიტორია“.
სოფი კლოდე, ევრონიუსი: „გასაგებია, მაგრამ თუ აცნობიერებთ, რომ, როდესაც ახალმოსახლეები გაიყვანეს შარონის დროს, იმ დროისთვის ახალმოსახლეთა რიცხვი 8 ათასი იყო იორდანეს დასავლეთ ნაპირზე. ახლა კი მათი რაოდენობა დაახლოებით 500 ათასია, თუ იერუსალიმსაც მივათვლით, დაახლოებით 700 ათასი გამოდის. მაპატიეთ მაგრამ თქვენ სერიოზულად იმედოვნებთ, რომ ამ ახალმოსახლეებს გაიყვანენ, რათა პალესტინელების სახელმწიფოს გაუთავისუფლონ გზა? რამდენად რეალისტურად გესახებათ ეს ამბავი?“
ვარსენ აღაბეკიან-შაჰინი, პალესტინის საგარეო საქმეთა და მიგრაციის მინისტრი: „ეს უნდა იქცეს რეალობად. თუკი 1948 წელს იყო შესაძლებელი, რომ 750 ათასი პალესტინელი ლტოლვილად ექციათ და ეს მთელ მსოფლიოს მიეღო, ახლა გაცილებით ადვილი იქნება 750 ათასი უკანონო მოსახლის გაყვანა პალესტინაში მიტაცებული მიწიდან. მათ აქვთ ისრაელი და შეუძლიათ უკან დაბრუნდნენ ისრაელში, თუკი ნამდვილად არსებობს მშვიდობის სურვილი. ხოლო თუ ჭეშმარიტი მშვიდობის დამყარების სურვილი მართლაც არსებობს, მოლაპარკებები მხოლოდ მას შემდეგ შეიძლება გაიმართოს, როდესაც ორივე მხარე იტყვის, რომ, აი, ეს არის ისრაელი და ის კი - პალესტინა. და საზღვარზეც შეიძლება მოლაპარაკება, მაგრამ მხოლოდ მას შემდეგ, რაც პალესტინელი ხალხის უფლებებს აღიარებენ“.
სოფი კლოდე, ევრონიუსი: „შეგიძლიათ დამისახელოთ თუნდაც ერთი რამ, რასაც პალესტინელები დაუთმობენ ისრაელს, თუკი მოლაპარაკებები აღდგება? დათმობის მხოლოდ ერთი პირობა დამისახელეთ“.
ვარსენ აღაბეკიან-შაჰინი, პალესტინის საგარეო საქმეთა და მიგრაციის მინისტრი: „ჩემი აზრით, ეს კითხვა უნდა შეაბრუნოთ და ისრაელს დაუსვათ. პალესტინელები უამრავ დათმობაზე წავიდნენ ბოლო 70 წლის განმავლობაში და თავანთი ისტორიული პალესტინის 78% დათმეს. მხოლოდ იმას ვითხოვთ, რომ ჩვენი სახელმწიფოს დარჩენილი 22% აღიარონ. ისრაელმა უნდა გადმოდგას ნაბიჯი. მაგრამ, როგორც უკვე აღვნიშნე, თუ ჭეშმარიტი მშვიდობის სურვილი იარსებებს, სხვადასხვა საკითხზე მოლაპარაკება შესაძლებელი იქნება. მაგრამ მოლაპარაკება სამართლიანი უნდა იყოს“.
ავტორი: სოფი კლოდე