მშვიდობის დარგში 2026 წლის ნობელის პრემია სამხედრო დანაშაულებისა და გენოციდის წინააღმდეგ ბრძოლაში შეტანილი წვლილისთვის სამხრეთაფრიკელ უფლებადამცველს, ნავანეტჰემ „ნავი“ პილეის გადაეცა.
პილეი სხვადასხვა წლებში იყო გაეროს ადამიანის უფლებების უმაღლესი კომისარი და სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლე:
„უპირველეს ყოვლისა, ამ დარბაზში თქვენი აპლოდისმენტები ჩემთვის ძალიან ბევრს ნიშნავს. ნამდვილად ასეა. იცით, არ გინდა მიიღო ჯილდო, პრემია ან რაიმე მსგავსი, თუ საზოგადოება არ მიიჩნევს, რომ ამას იმსახურებ. სწორედ ამიტომ ვაფასებ ასე ძალიან თქვენს დღევანდელ აპლოდისმენტებს. დიდი მადლობა. თუმცა, როგორც იურისტსა და მოსამართლეს, მაინც მსურს, ეს ინფორმაცია გადავამოწმო.
ვფიქრობ, ძალიან შესაფერისია, რომ აქ ჩემს მეგობრებსა და კოლეგებთან ერთად ვარ - ადამიანებთან, რომლებიც ყველანი ადამიანის უფლებებს უჭერენ მხარს. ბოლოს, რაც გავაკეთე, იყო ღაზის შესახებ ანგარიშის წარდგენა, რომელშიც იქ მიმდინარე მოვლენებს გენოციდი ვუწოდე.
წარმოგიდგენიათ, რამდენად გაკვირვებული დავრჩი? რატომ უნდა გჭირდებოდეს სიმამაცე სიმართლის სათქმელად? შენ განმარტავ კანონს, სწავლობ ყველა ფაქტს და გადაწყვეტილებას მიუკერძოებლად იღებ.
ამჟამად კვლავ ჩართული ვარ გამბიასა და მიანმარს შორის მიმდინარე საქმეში, როგორც ad hoc მოსამართლე.
ყველა მეკითხება: როდის აპირებ გაჩერებას? როდის შეწყვეტ მუშაობას? გასულ თვეში 85 წელი შემისრულდა.
ცხადია, ვერ შევწყვეტ მუშაობას ნიურნბერგის პრინციპების აკადემიის მხარდასაჭერად, განსაკუთრებით იმ ადამიანების გამო, რომლებსაც აქ ვხვდებით. გულწრფელად გიხდით დიდ მადლობას.
იმედი მაქვს, ეს ყველაფერი ხუმრობა არ არის. ამდენი რამ ვთქვი...“
წელს დიპლომატიისა და ჰუმანიტარული საქმიანობის სფეროში ყველაზე პრესტიჟულ ჯილდოზე 287 ადამიანი და ორგანიზაცია წარადგინეს.
ნომინანტთა ვინაობა 50 წლის განმავლობაში საიდუმლოდ ინახება, ამიტომ საზოგადოება ჯერ კიდევ დიდი ხნის განმავლობაში ვერ გაიგებს, იყო თუ არა ამ სიაში დონალდ ტრამპის სახელი. ის ამ ჯილდოს მიღებას უკვე რამდენიმე წელია ელოდება და ამის შესახებ ღიადაც საუბრობს.
წყაროებზე დაყრდნობით ცნობილია, რომ ოსლოში აშშ-ის პრეზიდენტს შესაფერის კანდიდატად არ მიიჩნევენ იმ მიზეზით, რომ მან ირანის წინააღმდეგ ომი წამოიწყო, აქვს ტერიტორიული პრეტენზიები, კერძოდ, გრენლანდიასთან დაკავშირებით, ატარებს მკაცრ საიმიგრაციო პოლიტიკას და თავს ესხმის მრავალმხრივ საერთაშორისო თანამშრომლობასა და თავისუფალ მედიას.
მიუხედავად ამისა, ნობელის კომიტეტის ოქროს მედალი ტრამპს მაინც აქვს. ის პრეზიდენტს გასული წლის მშვიდობის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატმა, ვენესუელის ოპოზიციის ლიდერმა, მარია კორინა მაჩადომ გადასცა.
მისი გადაწყვეტილებით, მას შემდეგ, რაც ამერიკულმა ძალებმა ვენესუელის პრეზიდენტი ნიკოლას მადურო დააკავეს, ტრამპი ამ ჯილდოს იმსახურებდა, თუმცა, სანაცვლოდ თეთრი სახლის პოლიტიკური მხარდაჭერის მოპოვება ვერ შეძლო.
წარსულში მშვიდობის დარგში ნობელის პრემია აშშ-ის ოთხ პრეზიდენტს მიენიჭა: ბარაკ ობამას, ჯიმი კარტერს, ვუდრო ვილსონსა და თეოდორ რუზველტს.
კარტერის გარდა, ჯილდოს მინიჭების მომენტში ყველა მათგანი მოქმედი პრეზიდენტი იყო. ობამამ მშვიდობის დარგში ნობელის პრემია ინაუგურაციიდან რვა თვის შემდეგ მიიღო.